واقعیت افزوده چیست؟

واقعیت افزوده (به انگلیسی Augmented Reality) : یک نمای فیزیکی زنده، مستقیم یا غیرمستقیم (و معمولاً در تعامل با کاربر) است، که عناصری را پیرامون دنیای واقعی افراد اضافه می‌کند. این عناصر بر اساس تولیدات کامپیوتری که از طریق دریافت و پردازش اطلاعات کاربر توسط سنسورهای ورودی مانند صدا، ویدئو، تصاویر گرافیکی یا داده‌های GPS می‌باشد ایجاد می‌شود. واقعیت رایانه‌ای مفهوم کلی واقعیت افزوده‌است. در واقعیت افزوده معمولاً چیزی کم نمی‌شود بلکه فقط اضافه می‌شود. همچنین واقعیت افزوده تا حدودی شبیه به واقعیت مجازی است که توسط یک شبیه ساز، دنیای واقعی را کاملا شبیه سازی می‌کند. در واقع وجه تمایز بین واقعیت مجازی و واقعیت افزوده این است که در واقعیت مجازی کلیهٔ عناصر درک شده توسط کاربر، ساخته شده توسط کامپیوتر هستند. اما در واقعیت افزوده بخشی از اطلاعاتی را که کاربر درک می‌کند، در دنیای واقعی وجود دارند و بخشی توسط کامپیوتر ساخته شده‌اند.

در واقعیت افزوده، عناصر معمولا به صورت بی‌درنگ اضافه شده و مرتبط با عناصر محیطی می‌باشد، مانند نمایش امتیاز مسابقات ورزشی در زمان پخش از تلویزیون. با کمک تکنولوژی پیشرفتهٔ واقعیت افزوده (برای مثال افزودن قابلیت بینایی کامپیوتری و تشخیص اشیاء) می‌توان اطلاعات مرتبط با دنیای واقعی پیرامون کاربر را به صورت تعاملی و دیجیتالی به او ارائه کرد. همچنین می‌توان اطلاعات مرتبط با محیط و اشیاء اطراف را بر روی دنیای واقعی قرار داد. ایده اولیه واقعیت افزوده اولین بار در سال ۱۹۹۰ توسط توماس کادل کارمند بوئینگ مطرح شد.

تاریخچه استفاده از واقعیت افزوده

واقعیت افزوده یک نمای فیزیکی زنده است که می تواند به طور مستقیم یا غیرمستقیم با کاربر در تعامل باشد و عناصری را در دنیای پیرامون دنیای واقعی افراد اضافه کند. این عناصر براساس تولید محتوا در رایانه و به واسطه دریافت و پردازش اطلاعات از طریق حسگرهایی مانند صدا، تصویر، فیلم یا داده های دریافتی از سیستم های موقعیت یاب جغرافیایی شکل می گیرد. بنابراین می توان گفت واقعیت افزوده در عمل عبارت است از تماشای یک پدیده در دنیای واقعی که اطلاعات دیداری، شنیداری، ویدئویی و همچنین تغییر مکان جغرافیایی هم به آن افزوده شده است. نخستین تلاش ها برای دستیابی به فناوری واقعیت افزوده در دهه های ۵۰ و ۶۰ میلادی آغاز شد. مورتون هیلینگ که می توان او را پدر واقعیت افزوده دانست، با ثبت ایده شبیه ساز در سال ۱۹۶۲ میلادی اولین ایده آمیخته با این فناوری را با هدف اطلاع رسانی به افراد در شرایط خاص مطرح کرد. نخستین نمایشگر واقعیت افزوده یک ابزار پوشیدنی بود که روی سر قرار می گرفت و فرد می توانست روی این نمایشگر تصاویر گرافیکی را که به کمک رایانه ایجاد شده بود، تجربه کند.

این مسیر تا دهه ۹۰ میلادی بتدریج در حال توسعه و پیشرفت بود و در این زمان یکی از محققان شرکت بوئینگ برای نخستین بار واژه واقعیت افزوده را مطرح کرد و به این ترتیب کاربردهای متنوع واقعیت افزوده در سال ۱۹۹۷ در حوزه های پزشکی، ساخت و تولید، فعالیت های مکانیکی و همچنین حوزه سرگرمی مورد توجه قرار گرفت. پس از آن استفاده از ترکیب تصاویر گرافیکی و دنیای واقعی به روی تصاویر دوربین های واقعی مورد توجه قرار گرفت.

شهرهای هوشمند در آینه واقعیت مجازی

فناوری در دنیای امروز تا جایی پیش رفته که موجب می شود بتوانیم به واقعیت های محیط پیرامونمان اطلاعات مجازی اضافه کنیم. بنابراین دور از انتظار نخواهد بود در آینده ای نزدیک همه خیابان ها، ساختمان ها و حتی شهروندان به بخش هایی از این اطلاعات مجازی تبدیل شوند. واقعیت افزوده در ترکیب با فناوری ها و ابزارهای جدید ارتباط کاربران را با دنیای مجازی امکانپذیر می سازد و دنیای جدیدی را پیش روی آنها به تصویر می کشد که می توان در آن محیط اطراف و اجسام موجود در آن محیط را به شکل جدیدی مشاهده کرد.

اگر بخواهیم چشم اندازی از شهرهای هوشمند آینده را به تصویر بکشیم بدون تردید واقعیت افزوده در این شهرهای هوشمند حرف زیادی برای گفتن دارد، چراکه این فناوری می تواند با در کنار هم قرار دادن میلیون ها منبع اطلاعاتی مختلف از آگهی دهندگان تا شبکه های اجتماعی مختلفی که روز به روز به تعداد اعضای آنها افزوده می شود، یک دنیای مجازی تشکیل دهد و به این ترتیب کاربران در این دنیای مجازی هیچ گاه احساس تنهایی را تجربه نمی کنند و می توانند به اطلاعات مختلفی دسترسی داشته باشند.

از یک سو می توان گفت واقعیت افزوده امکانی است که به شما کمک می کند به یک بانک اطلاعاتی گسترده دسترسی داشته باشید و از سوی دیگر به نظر می رسد گسترش این فناوری در نهایت به وابستگی هرچه بیشتر کاربران به این فناوری منجر خواهد شد تا جایی که ممکن است کاربران تصور کنند محدود شدن به این فناوری به منزله از دست دادن قدرت تصمیم گیری آنهاست. البته تهدید حریم خصوصی زندگی افراد از دیگر نگرانی هایی است که توسعه کاربرد این فناوری می تواند به همراه داشته باشد. چراکه در حقیقت در دنیای واقعیت افزوده ناشناس ماندن افراد به سختی امکانپذیر خواهد بود.

آینده در تسخیر واقعیت افزوده

آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که روزی همزمان با عبور از مقابل یک رستوران از فهرست غذایی آن مطلع شوید یا حتی زمانی که از مقابل یک هتل عبور می کنید از ظرفیت های خالی این هتل، امکانات آن و همچنین نظر افرادی که اقامت در این هتل را تجربه کرده اند، اطلاعاتی به دست آورید. اشتباه نکنید.

این چند سطر بخشی از یک داستان علمی ـ تخیلی نیست. واقعیت است؛ واقعیتی از جنس افزوده که این روزها در دنیای فناوری های دیجیتال سر و صدای زیادی به راه انداخته است. واقعیت افزوده به شما کمک می کند احساس شخصیت اصلی فیلم ترمیناتور را در دنیای امروز تجربه کنید.

اگر چه تا چند سال پیش، این فناوری مفهومی آینده نگرانه به نظر می رسید، اما شواهد کنونی حاکی از آن است که این فناوری عزمش را جزم کرده تا مرز میان واقعیت و داستان را از میان بردارد. رونمایی از ابزارهای پوشیدنی مختلف مانند عینک ها و لنزهای واقعیت افزوده مثل عینک گوگل، معرفی برنامه هایی که با هدف کمک به مسیریابی طراحی شده اند و رونمایی از برنامک های سریع و قدرتمند، همه و همه شواهدی است که ثابت می کند آینده دنیای دیجیتال در تسخیر واقعیت افزوده خواهد بود.

کاربردهای واقعیت افزوده

  • از کاربردهای این تکنولوژی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
  • استفاده در انتشارات و مجلات نوین
  • کاتلوگ های سه بعدی و چند رسانه ای
  • بسته بندی محصول و کالا
  • ارائه در همایش ها و جلسات کاری
  • آموزش های چند منظوره و چند بعدی
  • بازی های مدرن سه بعدی
  • معــماری و پلان سه بعدی
  • جهانگردی و گردشگری